Roemenië actueel

President Klaus Iohannis kondigt referendem over justitie aan

Bron: Andre Muit,  29 maart 2019 

De Roemeense president Klaus Iohannis riep donderdag (28 maart) op tot een referendum over de controversiële voorgestelde justitiële hervormingen van het linkse bewind, waar hij zelf tegen is.

Het referendum vindt plaats naast de stemming voor het Europees Parlement op 26 mei 2019.

In een tv-verklaring zei Iohannis dat de heersende sociaaldemocratische partij (PSD) “de aanval voortzet tegen het rechtssysteem dat begon toen zij de macht overnamen”.

“Het kan niet doorgaan,” zei Iohannis, met het argument dat de overheid moet worden belet om “corruptie in overheidsbeleid te veranderen”. Hij ging niet in op de precieze vraag aan de kiezers.

Duizenden Roemenen hebben vorige maand geprotesteerd nadat de linkse regering een publiek debat heeft gevoerd over een noodmaatregel die volgens critici de onafhankelijkheid van de openbare aanklagers beperkt.

De regerende partij (PSD) is tegen het referendum en er wordt gesuggereerd dat de regering zal proberen een maatregel op te leggen om het referendum in afzonderlijke stembureaus van EU-verkiezingen te houden.

Voordat de door PSD geleide coalitie twee jaar geleden aan de macht kwam, kreeg Boekarest veel waardering van de Europese Unie voor het hardhandig optreden tegen corruptie onder leiding van hoofdaanklager van corruptiebestrijding Laura Codruța Kovesi , die vorig jaar door de linkse regering werd ontslagen wegens vermeend misbruik van macht. Ondanks haar ontslag kreeg Laura Codruța Kovesi vorige maand de voorlopige steun van een commissie binnen het Europees Parlement om de eerste anti-fraude officier van de EU te worden.

Op 28 maart werd Laura Codruța Kovesi echter opgeroepen voor een derde hoorzitting door een controversieel Roemeens agentschap voor onderzoek naar aanklachten van misbruik, omkoping en valse getuigenissen, beschuldigingen die ze heeft ontkend.

Kovesi vertelde aan het einde van een zes uur durende hoorzitting dat het haar verboden was met de pers te spreken over de deze aanklachten tegen haar.

“Waarschijnlijk zijn sommige mensen zo wanhopig dat ik die baan (anti-fraude officier van de EU) krijg dat ik niet meer met de pers mag praten.”

Later kwam ook via de pers naar buiten dat zij Roemenië 60 dagen niet mag verlaten. Agence France-Presse (AFP) schreef dat de rechterlijke instantie gemeld heeft dat Kovesi tijdens de hoorzitting beschuldigd werd van corruptie, hoewel er geen bevestiging van de rechtbank is.

President Klaus Iohannis (links) en PSD leider Liviu Dragnea – Foto: Cosmin Iftode

Onze ambassadeur Stella Ronner – Grubacic bezocht gisteren ook de Roemeense minister van justitie. De ambassade schreef daar het volgende over: “De ambassadeur deelde de Nederlandse zorgen over de verordeningen en sprak de hoop uit dat hiermee rekening zal worden gehouden. Minister Toader verzekerde dat het ministerie van Justitie geen enkele rechtshandeling zou initiëren die de principes en waarden van de rechtsstaat niet respecteert.”

 

Brussel constateert een achteruitgang in Roemenië

Bron: NRC Handelsblad
14 november 2018

Na jaren van vooruitgang gaat het in Roemenië opnieuw de verkeerde kant op met de aanpak van fraude en de onafhankelijkheid van het OM en anti-corruptieonderzoekers. Dat constateert de Europese Commissie in een voortgangsrapport over een van de corrupste landen van de Unie. Roemenië werd samen met buurland Bulgarije, onder toezicht geplaatst omdat beide landen bij EU-toetreding in 2007 niet voldeden aan de Europese standaarden op dit gebied.
Met ontslagen onder aanklagers en wetswijzigingen die de strijd tegen corruptie verlammen, heeft de regeringscoalitie van sociaal-democraten en centrum-rechts de verbeteringen die ze erfde van voorgangers “omgekeerd of ter dscussie gesteld”, zo besluit het rapport. Na wetshervormingen dreigt een reeks hooggeplaatste fraudeurs, inclusief prominente leden van de regeringspartijen, hun straf te ontlopen. De liberale president Klaus Iohannis, een politiek rivaal van het Roemeense kabinet, uitte zijn bezorgdheid over het naderende EU voorzitterschap. “Mijn mening is dat we er niet klaar voor zijn”, zei Iohannis. De toestand in Roemenië is ontspoord zei hij, varvanging van de regering een politieke noodzaak.

 

Roemeense twintigers

Bron: NRC Handelsblad
Gepubliceerd: oktober 2018

Per 1 januari 2018 wordt Roemenië voor een half jaar roelerend voorzitter van de EU.

Tevergeefs probeerde de Roemeense sociaal democratische regeringspartij PSD met een referendum tegen het homohuwelijk de aandacht af te leiden van de echte problemen: corruptie en nepotisme. Met slechts 20,41% opkomst was het referendum ongeldig.
Tegen de Roemeense politicus Liviu Dragnea, PSD leider en het gezicht van het gewraakte anti homo referendum, loopt een gerechtelijk onderzoek wegens miljoenenfraude met EU geld. In ‘Het Paleis’, waar vocht sijpelt door de betonrotte muren, is Dragnea heer en meester. Hij wijst bevriende rechters aan die zijn rechtsgang in goede banen leiden. Ceausescu 2.0 wordt hij genoemd.

Er is een nieuwe oppositiepartij Red Roemenië Unie. Uit het niets staan ze in twee jaar tijd op 15% in de peilingen. De partijleden zijn voormalige accountants, ondernemers en advocaten die Roemenië willen veranderen.

 

Diaspora betoogd massaal in eigen land.

Bron: NRC Handelsblad
Gepubliceerd: 13 augustus 2018

Tienduizenden Roemenen, afkomstig uit alle hoeken van Europa, gingen vrijdag- en zaterdagavond in hun thuisland de straat op om te protesteren tegen corruptie en het ontslag te eisen van het kabinet van de socialistische PSD en het centrum-rechtse ALDE.
Het protest is een uiting van frustratie van veel Roemenen met de wijdverbreide corruptie in hun land en herhaalde pogingen van de regeringscoalitie om de juridische strijd tegen fraude te belemmeren.
Tegelijk benadrukte het de politieke rol van de meer dan drie miljoen leden tellende Roemeense diaspora. Roemenen zijn sterk vertegenwoordigd in landen als Italië, Spanje, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Het geld dat ze terugzenden is een belangrijke bron van inkomsten voor het land van 20 miljoen inwoners. Een overweldigende meerderheid van hen is gekant tegen de huidige regering. Die achten ze verantwoordelijk voor de lage levensstandaard in Roemenië.
Aanleiding voor de akties waren maatregelen van de regeringscoalitie die de slagvaardigheid van anti-corruptieaanklagers bepeken en het ontslag van Laura Codruta Kovesi, de succesvolle chef van het anticorruptiebureau DNA.

 

Timmermans in Roemenië: Ren niet de andere kant op!
Bron: Andre Muit:
Gepubliceerd: vrijdag  2 maart  2018

De eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie, Frans Timmermans, was donderdag, 1 maart 2018, in Roemenië. Hij voerde gesprekken met de Roemeense president, de voorzitters van de twee kamers van het Parlement, de premier, maar ook met Laura Codruta Kovesi en minister van Justitie Tudorel Toader en met de leiders van de belangrijkste politieke partijen.

Timmermans moedigde Roemenië aan om de voortgang van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht door te zetten en vergeleek dit met een marathon. “Blijf rennen, maar niet in de verkeerde richting”, zie hij.

Timmermans prees de vooruitgang van Roemenië in de hervorming van justitie in de afgelopen 20 jaar, maar wees erop dat er nog een aantal dingen moesten gebeuren om het mechanisme voor samenwerking en verificatie (CVM) te laten opheffen. “Veel dingen werden ook bereikt in de laatste 11 jaar sinds Roemenië lid werd van de Europese Unie en  CVM werd gehandhaafd. Het is net alsof je een marathon loopt en we zitten nu in het laatste stuk van die marathon. Mijn boodschap vandaag is: blijf rennen, maar niet in de verkeerde richting. Blijf rennen tegen het einde van deze marathon, je bent er bijna. Er zijn slechts enkele aanbevelingen van de Commissie waaraan nog moet worden voldaan. Maar stop niet, sta niet stil en loop in hemelsnaam niet de andere kant op”

Hij zei ook dat hij het eens was met de voorzitters van de twee kamers van het Parlement en met de premier om goed contact te houden en moedigde hen aan om hem direct te bellen “elke dag indien nodig”, zodat niemand kan klagen dat de Europese Commissie slecht geïnformeerd is over de initiatieven van het Roemeense parlement op het gebied van justitie. (Eerder dit jaar zei de leider van de Sociaal Democratische Partij (PSD), Liviu Dragnea, dat de EC slecht geïnformeerd was over de wetsveranderingen in Roemenië en beschuldigde de EG-vertegenwoordiging in Boekarest ervan valse informatie naar Brussel te sturen.)

“Zoals ik ook tegen de presidenten van het Parlement, tegen de premier en de minister van Justitie heb gezegd, ben ik er vast van overtuigd dat het toezicht op magistraten door magistraten moet gebeuren. Als er een probleem is met een magistraat, zijn er instanties binnen de rechterlijke macht die naar dat probleem zullen kijken. Mensen maken allemaal fouten; soms doen we het goed, soms doen we het minder goed. Ook in de rechterlijke macht zullen er mensen zijn die fouten maken en als ze fouten maken, moeten er instanties zijn die daarnaar zouden moeten kijken en dat kunnen corrigeren. Maar dat moeten geen politici of mensen uit de regering zijn. Dat is, denk ik, een heel belangrijk principe om de scheiding van machten te waarborgen. Maar legt tegelijk ook een grote verantwoordelijkheid op de rechterlijke macht zelf. Als er twijfels zijn over het toezicht op de rechterlijke macht door de rechterlijke macht, dan krijg je allerlei discussies die we liever vermijden. In principe denk ik dat het corrigeren van fouten in de rechterlijke macht een taak is van de rechterlijke macht zelf, “vertelde Timmermans op de persconferentie.

 

Roemenie: Minister van Justitie vraagt om ontslag hoofd corruptiebestrijding

Bron: Andre Muit
Gepubliceerd:  vrijdag 23 februari 2018.

Laura Codruta Kovesi, zij is de vrouw die aan het hoofd staat van de corruptiebestrijding, de hoofdofficier. De Roemeense minister van Justitie, Tudorel Toader, kondigde gisteravond aan dat hij de procedure begint om de hoofdaanklager van de Nationale anticorruptiedienst (DNA) Laura Codruta Kovesi te kunnen ontslaan.

Deze minister presenteerde een rapport van 36 pagina’s over de activiteiten van Laura Codruta Kovesi tijdens een persconferentie van 80 minuten. Het rapport bevat 20 “daden en feiten” met betrekking tot de activiteiten van de hoofdaanklager van DNA, allemaal negatief. Een aantal van deze punten waren gebaseerd op besluiten van het Constitutionele Hof betreffende conflicten tussen DNA, het parlement en de regering. Anderen waren gebaseerd op mediaberichten en interviews die Kovesi gaf aan de lokale en internationale media. Tudorel Toader zei dat de uitspraken van Kovesi in deze interviews het imago van Roemenië in het buitenland hebben geschaad.

Uiteindelijk vatte hij zijn kritieken over de activiteit van Kovesi in verschillende woorden samen: “bovenmatig gezag, discriminerend gedrag, uitdagen van het Parlement, tegenspreken van de besluiten en het gezag van het Constitutionele Hof”.

“Voor deze daden en feiten die onhoudbaar zijn in een rechtsstaat, begin ik de procedure om de hoofdaanklager van DNA te af te zetten,” concludeerde de Minister van Justitie.

De bal ligt nu bij de Roemeense President Klaus Johannis, alleen hij heeft de bevoegdheid heeft om de DNA baas te onstslaan. President Johannis zei vorige week dat hij tevreden is met de activiteiten van anticorruptiedienst en dat hij geen redenen zag om Laura Codruta Kovesi te ontslaan.

 

Mistroostig leven aan de rand van de snelweg

Bron: Andre Muit
Gepubliceerd:  maandag 12 februari 2018.

Het is koud en winderig op verzorgingsplaats Vrijenban, pal naast de A13 tussen Den Haag en Rotterdam. Op de parkeerplaats staan bijna alleen maar Poolse, Bulgaarse en Roemeense trucks. De meeste gordijntjes in de losgekoppelde vrachtwagens zijn gesloten, de chauffeurs zijn door Europese regelgeving verplicht het hele weekend te rusten.

De 48-jarige Fane, ook uit Roemenië, vertelt mistroostig over het leven aan de rand van de snelweg. ,, Wij leven hier en dat valt niet mee. Het is nu koud, probeer maar eens aan water te komen om je kleren te wassen. Die vrouw van het tankstation wil het mij niet geven, ik moet het maar van haar kopen. In Nederland slapen mensen op water, maar voor ons is het verboden.”

 

Roemenen blijven massaal demonstreren tegen regering.

Bron: NU.NL
Gepubliceerd: 12 februari 2017 23:08
Laatste update: 13 februari 2017 05:16

Zondag zijn zo’n vijftigduizend Roemenen in Boekarest en tienduizenden in andere steden de straat opgegaan om te protesteren tegen de sociaaldemocratische regering.

Ze hielden stukken papier in de kleuren van de Roemeense vlag omhoog en verlichtten die met hun mobieltjes. Ook droegen ze borden mee met de oproep “Verzet je” en scandeerden ze “Wij willen werk, niet jullie bewaken”.

Het kabinet van premier Sorin Grindeanu riep de volkswoede eind vorige maand op met een poging een campagne tegen corruptie af te zwakken.

Parlement

Het gewraakte besluit is inmiddels teruggedraaid en de bedenker ervan, minister van Justitie Florin Iordache, afgetreden. Het parlement moet nog instemmen om het besluit officieel te verwerpen, een datum daarvoor is niet bekend. Ondertussen blijven de betogers eisen dat de hele regering opstapt.

In de hoofdstad Boekarest kwam zondag ook een duizendtal tegendemonstranten op de been. Zij verweten president Klaus Iohannis, die de protestbeweging steunt, het land te splijten.

 

Decreet 13

Bron: Andre Muit: 10 februari 2017.

Een decreet, jawel nr. 13 uit 2017 bracht Roemenië in opstand. Honderdduizenden mensen protesteren tegen de regering die dit decreet, versoepeling van corruptiemaatregelen, zonder overleg heeft uitgegeven. Als dieven in de nacht zeggen de Roemenen.

Onder druk van de protesten trekt de regering het decreet in. Dat gebeurd met een ander decreet. Nr. 14. Het is niet voldoende om de protesten te stoppen. Al bijna twee weken lang trotseren mensen sneeuw en kou. Inmiddels is het duidelijk dat decreet nr. 14 een “probleempje” heeft. Het vertrouwen in de regering is zo minimaal dat de meeste Roemenen zeggen dat dit “probleempje” opzet is van de regering om op deze manier het omstreden decreet nr. 13 toch in werking te laten treden.

Het lijkt er op dat een artikel uit dit decreet grondwettelijk gezien niet in orde is. Gisteren 9 februari is de Minister van Justitie, Florin Iordache afgestreden. Hij deed dat met een korte uitleg waar hij zei: alles wat ik deed was in orde maar gezien de publieke opinie heb ik besloten af te treden als Minister van Justitie. Hij was ook degene die in een eerdere persconferentie zo uitgebreid antwoord gaf en op iedere vraag van journalisten en iedere keer zei: andere vraag! En dat zo’n 20 keer. Een mooie leus natuurlijk en die zagen we ook op veel van de borden die de demonstranten omhoog hielden: andere vraag!

Ook na zijn aftreden blijft het onrustig “ de publieke opinie” zoals de afgetreden minister zei, wil het aftreden van de gehele regering. De protesten gaan door. Voor het komende weekend worden er weer grote protesten georganiseerd. Voor het regeringsgebouw op het Victoriaplein verzamelen zicht iedere avond demonstranten tegen de huidige regering. Voor het Cotroceni paleis , waar de Roemeense President Klaus Johannes is gevestigd verzamelen zich iedere dag mensen die de regering steunen. Ze hebben dezelfde leuzen: aftreden, dieven, etc. De ene groep tegen de regering de andere groep tegen de President.

Dat is Roemenië vandaag, een verandering waar velen verbaasd van opkijken. Het is de uiting van het jarenlang opkroppen van ontevredenheid. Het laatste woord is er nog niet over gezegd of geschreven!

 

Roemenië een eiland van armoede met hoge economische groei.

Bron: Andre Muit: 10 februari 2017.

Paradox: waarom blijft Roemenië een eiland van armoede, terwijl het land één van de snelst groeiende economieën heeft binnen de EU?

Roemenië is het land met één van de sterkst groeiende economieën binnen de EU. Het is tegelijkertijd een eiland van armoede binnen dezelfde gemeenschap. Deze harde realiteit blijkt uit gegevens van een recent rapport van de Europese Commissie. Onvoorspelbare en onbetrouwbare wetgeving, maatregelen voor groei in afwezigheid van een degelijk budgetplan, chaotisch beheer van personeelszaken en het hoge percentage schoolverlaters zijn slecht enkele van de aspecten die Roemenië tot de paradox van de EU maken. Volgens Eurostat had Roemenië eind vorig jaar de hoogste kwartaalgroei in de EU. Maar ook, volgens dezelfde Europese statistieken, is Roemenië het tweede armste land binnen de EU. Het noordoosten van Roemenië wordt aangegeven als armste gebied binnen de gehele EU.

“Roemenië staat in de top van de groei in de Europese Unie, maar tegelijkertijd staan we ook in de top van armoede in de EU. Dat vertelt me dat het huidige groeimodel niet werkt in het belang van de burger. Het is een model dat we niet kunnen aanmoedigen”, zegt Angela Filote, hoofd van de Europese vertegenwoordiging in Roemenië bij de presentatie van het landrapport. “Concurrentievermogen is gebaseerd op lage kosten, niet op kwaliteit. Vooral ook op lage salarissen; dat is een verklaring van deze paradox”, zegt Filote.

Zij wees erop dat herstarten van investeringen een belangrijk element is. Zij denkt dat de criteria voor het begrotingstekort er “nog steeds goed uitzien”, maar de Europese Commissie is bezorgd over de huidige trend, namelijk het verlagen van kosten en door gebrek aan investeringen het onmogelijk maken van de verhogingen van de inkomsten.

De economische stabiliteit van Roemenië wordt in gevaar gebracht door de onvoorspelbare wetgeving, zegt het rapport.

“Een expansief begrotingsbeleid in een omgeving van sterke groei is een reden tot bezorgdheid. De sterke economische groei in 2015 werd versterkt door belastingverlaging en loonstijgingen in de publieke sector. Het werd vastgesteld op ad hoc basis en werden buiten de begroting goedgekeurd zonder een bron van financiering conform en binnen de huidige wetgeving”, luidt het document. De Europese Commissie spreekt over de maatregelen in de nieuwe fiscale code. Sommige maatregelen zijn geldig in 2016, andere treden in werking in 2017. Er wordt geschat dat het tekort op de overheidsfinanciën meer dan drie keer zal toenemen als percentage van het BP in slechts twee jaar.

De Europese Commissie vestigt ook de aandacht op de effecten die door het parlement goedgekeurde wetten hebben op de stabiliteit van de financiële sector, alsmede de uitspraken van rechtbanken met betrekking tot de wetgeving die oneerlijke bedingen regelt. Verder gaat het over het gebrek aan efficiëntie van de overheidsdiensten, wat zich tot op zeker hoogte weerspiegelt in de afwezigheid van investeringen. “De hoge mate van belastingontduiking en zwartwerken vermindert belastinginkomen en verstoort de economie. Ondanks het feit dat er enige vooruitgang is geboekt, is het systeem van overheidsopdrachten nog steeds inefficiënt,” aldus het rapport.

Afgezien van bovengenoemde aspecten, geeft het rapport een aantal onopgeloste kwesties aan. Dat is ook de uitleg van deze paradox van sterke economische groei en tegelijkertijd in de top van armoede binnen de EU.

Volgens de deskundigen in Brussel wordt de huidige arbeidsmarkt geconfronteerd met structurele problemen. “De instellingen die zich bezighouden met de arbeidsmarkt, met inbegrip van de sociale dialoog en de dienst voor werkgelegenheid (openbaar arbeidsbureau) functioneren niet naar behoren. Deze instellingen bieden geen persoonlijke service of maatwerk. Niet voor degenen die een baan zoeken en ook niet voor de werkgevers. Kwetsbare groepen hebben beperkte toegang tot de arbeidsmarkt. Het procent van jongeren die niet werken en geen vorm van onderwijs of training volgen, ligt ruim boven het gemiddelde in de EU. Maatregelen om deze groepen te helpen zijn en blijven zeer beperkt. Voortijdige schoolverlating blijft hoog, vooral onder de Roma en rurale bevolking”, aldus het document van de Europese Commissie.

Het rapport wijst erop dat de doeltreffendheid van de sociale bescherming en de gezondheidszorg beperkt is. Armoede en sociale uitsluiting zijn van de hoogste in de Europese Unie, met name onder kinderen en de Roma.

“Sociale maatregelen hebben een beperkte invloed op de armoedebestrijding, en de verlening van sociale diensten is onvoldoende. Deze onvoldoende maatregelen verhinderen een juiste en vloeiende aanpak van deze problematiek. Vooruitgang betreffende integratie van cliënten van de sociale dienstverlening blijven op een beperkt niveau. Ook de pensioensgerechtigde leeftijd van mannen en vrouwen is tot op dit moment niet gelijk getrokken. De resultaten op het gebied van gezondheidszorg zijn slecht als gevolg van de beperkte toegang tot de gezondheidszorg, inefficiënt gebruik van publieke middelen en wijdverbreide corruptie. Informele betalingen zijn aan de orde van de dag en veroorzaken een extreme afhankelijkheid van de medische voorzieningen”, aldus het rapport.

De Europese Commissie stelt vast hoe de situatie op het platteland er voor staat: zeer slecht gebruik van menselijk kapitaal en het bestaan van ‘eilanden’ van armoede met gewortelde sociale uitsluiting. Landbouw vertegenwoordigt 29% van de totale werkgelegenheid in Roemenië, maar slechts 5% van het BBP. Een groot deel van de werknemers in deze sector werkt in de landbouw voor eigen gebruik of voor levensonderhoud. In de meeste gevallen is dit onbetaald werk binnen het gezin met lage productiviteit en in armoede.

“Plattelandsgebieden worden geconfronteerd met een groot aantal problemen met betrekking tot onderwijs, gezondheidszorg, sociale integratie, infrastructuur, diversificatie van de werkgelegenheid, emigratie en een vergrijzing van de bevolking”, luidt het document.

In een eerder verslag van World Vision Roemenië blijkt dat 66,1 % van de plattelandbewoners in armoede leeft. Vooral de jeugdige bevolking is dus bijna gedwongen haar toevlucht te nemen tot voortijdig schoolverlaten om zodoende een inkomen te realiseren.

De economische groei van Roemenië is dus vooral een kwestie van cijfers die het parlement graag ziet. Kunstmatige verhoging van de cijfers zouden we kunnen zeggen. De Roemeense regering werkt zeker niet in het belang van de bevolking, maar vooral in het belang van positie en imago.

 

Waarom zijn Roemenen de armen van Europa?

Bron: Andre Muit: 9 februari 2017.

Een simpele statistiek onthult een verontrustende realiteit.

Zijn ze arm omdat het hun ontbreekt aan onderwijs, of ontbreekt het hun aan onderwijs omdat ze arm zijn? Alle gegevens schetsen een beeld van een vicieuze cirkel waar men niet meer uit kan komen. Roemenië is het tweede armste land van de Europese Unie; dit tonen de meest recente gegevens van Eurostat. Dat is een gemiddeld gegeven. Een aantal gebieden van Roemenië wordt aangegeven als de armste binnen de EU. In Roemenië loopt ruim 40% van de bevolking het risico van armoede en sociale uitsluiting. 48,5 % van de kinderen leeft in bitter slechte omstandigheden. Geldgebrek wordt het sterkst gevoeld in de landelijke gebieden, waar bijna de helft van de Roemeense bevolking woont. Een groot aantal leeft in omstandigheden waarvan de westerse landen zouden zeggen: ze leven als in de middeleeuwen. Uit een studie van World Vision Roemenië blijkt dat 2 op de 3 huishoudens in de plattelandsgebieden worden geconfronteerd met gebrek aan de meeste materiële zaken. In cijfers betekent dat dat 66,1% van de Roemenen die op het platteland leven onvoldoende inkomen heeft om minimaal rond te kunnen komen. Armoede vertaalt zich dus in gebrek aan onderwijs, ziekte en veel te weinig voedsel, en de Roemeense plattelandskinderen kiezen de kortste maar onzekere weg om wat geld in hun zak te hebben: de school verlaten en werken in de landbouw. Zo ontstaat een vicieuze cirkel ‘de nieuwe generatie van armen’, die op hun beurt met armoede te maken krijgen en dromen dat ze op een dag misschien stromend water en een riolering hebben, of de mogelijkheid om je elke dag te wassen.

Ruim 45% van de Roemeense bevolking woont dus op het platteland, wat betekent dat de zwakke schakel in stand gehouden wordt door bijna de helft van de bevolking: een bedreiging voor de ontwikkeling van de nieuwe generaties. Twee derde van de mensen in de dorpen leeft in armoede en vormt een risicogroep. Ze geven duidelijk aan dat ze niet over financiële middelen beschikken om een minimaal en fatsoenlijk leven mogelijk te maken. Bovengenoemde studie toont aan dat de meeste Roemenen op het platteland er niet in slagen om de dagelijkse problemen het hoofd te bieden, omdat er geen of onvoldoende inkomen is om maandelijks rond te kunnen komen. De vicieuze cirkel dus, waarin ondervoeding, gebrek aan onderwijs en werkgelegenheid de armoede in stand houden. Het meest getroffen zijn de kinderen: 48,5 % van de Roemeense minderjarigen woont in slechte omstandigheden, zonder juiste voeding en toegang tot onderwijs.

‘De nieuwe generatie van de armen’, het gevolg van gebrek aan onderwijs

Zijn ze arm omdat het hun ontbreekt aan onderwijs, of ontbreekt het hun aan onderwijs omdat ze arm zijn? Een duidelijk antwoord op deze vraag bestaat niet, want ze worden geconfronteerd met problemen waar geen uitweg lijkt te zijn, met zeer ernstige gevolgen op lange termijn. Het gebrek aan onderwijs voedt de armoede van de vele Roemenen die op het platteland leven. En dit begint met het opgeven van de scholing.

In 2014 verliet meer dan 18% van de Roemeense kinderen hun studie of onderwijs. Dat is ruim boven het Europese gemiddelde van 11 % van vervroegde uittreding uit de cyclus van het onderwijs. Dit betekent ook dat hun kans op een betere toekomst in de kiem gesmoord wordt. Zodoende kiezen de arme Roemeense kinderen om op het veld te werken voor een brood of om de dieren te verzorgen, en onderwijs te laten voor wat het is. Onderwijs voor deze kinderen is een luxe geworden.

De belangrijkste reden voor schoolverlating is het gebrek aan geld. Bijna de helft van de ondervraagde leerlingen van de studie van World Vision Roemenië bevestigt dat ze zijn gestopt om deze reden. Kou, gebrek aan elektriciteit en voeding houdt 360.000 kinderen van huiswerk af (1 op de 5, op basis van het rapport ‘Welzijn voor kinderen in landelijke gebieden’). Ze helpen hun ouders in het huishouden voor en na schooltijd. Veel van de kinderen geven aan vermoeid te zijn van het werken in de landbouw. 225.000 kinderen gaan helemaal niet naar school om hun ouders voor 100 % van hun schooltijd te helpen bij de dagelijkse werkzaamheden.

Uit de resultaten blijkt ook dat 37% van de kinderen van 6 niet op school was op het moment dat de informatie werd verzameld. Dat zou kunnen betekenen dat ze op de kleuterschool ingeschreven zouden zijn. Het onderzoek toont echter aan dat de meeste van de kinderen niet naar de kleuterschool gaan.

Gebrek aan materiële zaken en huishoudelijke taken verhindert het schoolgaan en het volgen van een opleiding. Dit verklaart het percentage van 37% van de mensen ouder dan 15 jaar dat amper kan lezen of schrijven: ze begrijpen niet wat ze lezen of kunnen niet goed schrijven: functioneel analfabetisme. Ook het aantal leerlingen onder de 15 jaar dat met deze problemen te maken heeft, is met twee procent gedaald ten opzichte van 2012.

Hoe dan ook, de kansen van de kinderen om in het onderwijs te blijven tot afronding of afstuderen zijn erg klein, meestal door de slechte materiële situatie van het gezin waartoe zij behoren. De genoemde studie toont ook aan, dat als het gaat om bezuinigingen, een kwart van de ondervraagde ouders toegeeft als eerste te bezuinigen op boeken en scholing van de kinderen, gevolgd door buitenschoolse activiteiten en deelname aan wedstrijden en/of schoolkampen. De ouders die hun kinderen wel naar school sturen of willen sturen, hebben echter met andere problemen te maken. Het grootste probleem is de afstand naar school, die zich veelal in andere dorpen bevindt. Ook dat kost geld, dus moet 64,4 % van de kinderen grote afstanden lopen om de school te bereiken. Gemiddeld is dat 35 minuten, maar 2 op de 5 kinderen lopen een uur of meer om op school te komen.

Al deze compromissen betekenen dat maar weinig mensen op het platteland het onderwijs afronden om een beroepskwalificatie te verkrijgen en zodoende makkelijker een inkomen gaan realiseren. De enige oplossing is nog steeds het werken in de landbouw als slecht betaalde dagwerker, zonder uitzicht op een betere toekomst. In dit gevecht tegen armoede verlaten dus veel plattelandskinderen de school en daarmee is bijna elke kans om uit de steegjes van de dorpen te komen en een carrière op te bouwen om uiteindelijk een beter inkomen te realiseren, zo goed als nul. Het gebrek aan onderwijs is dan ook de grootste factor die armoede is stand houdt en dat de toekomstige generaties het voorbeeld van ouders en grootouders zullen volgen. Dus als deze dingen niet veranderen, zullen de statistieken somber blijven, de armoede zal de kansen op een beter leven benemen en die kansen doen instorten als een rij dominostenen voor de komende generaties.

Ondervoeding, het tweede element in de ‘schakel van zwakke punten’:225.000 kinderen gaan naar bed met een lege maag.

Een hongerig kind kan niet leren op school en kan zich daardoor ook niet goed ontwikkelen om een zorgeloos leven te leiden. Vanuit dit perspectief is de situatie van de Roemenen die op het platteland wonen één van de moeilijkste in Europa. Alleen in 2011 werd die situatie in Roemenië op dit punt nog overschreden door Bulgarije. Op dit moment staat Roemenië aan de ‘top’. Gebrek aan geld is niet alleen terug te vinden in het onderwijs. De studie van World Vision Roemenië toonde aan dat 225.000 van de Roemeense kinderen elke dag hongerig naar bed gaan. 72% van de gezinnen is niet in staat een minimaal gevarieerde maaltijd te bieden om ondervoedingen en ziektes te voorkomen. Verder is er geld nodig voor acute gezondheidsproblemen en de behandeling daarvan. Ook dat heeft als gevolg dat armoede alleen maar toeneemt. Landelijk Roemenië ‘cultiveert’ een zieke bevolking door gebrek aan geld, waarvoor in de loop van de komende jaren geen uitweg meer zal zijn.

Hoewel het rapport ‘Welzijn van kinderen in het landelijk gebied’ laat zien dat ouders zich bewust zijn dat “we ons kind het beste moeten bieden, met een maaltijd op de eerste plaats”, geven ze toe dat die er de meeste keren bij inschiet door gebrek aan financiële middelen om gezonde voeding te garanderen. De zelf geteelde groenten en gewassen in bij eigen huis of in de gemeenschap zijn onvoldoende om een jaar door te kunnen komen. De helft van de ondervraagde families geeft aan niet te kunnen zorgen voor producten uit elke voedselgroep: granen, vlees, eieren, zuivelproducten, groenten en fruit. Het kopen van deze producten in winkels is zo goed als onmogelijk, gezien het feit dat velen geen geld hebben voor basisbehoeften, zelfs niet voor de meest elementaire behoeften van hun kinderen.

Dit betekent ook dat deze kinderen verstoken zijn van essentiële vitaminen en mineralen voor hun groei en een harmonieuze ontwikkeling. Hun toekomst is dus in gevaar en daarmee tegelijkertijd de toekomst van de nieuwe generaties. Zieke volwassenen kunnen geen geboorte geven aan gezonde kinderen en kunnen ze ook niet opvoeden zoals het zou moeten.

Op het moment dat je niet weet wat je de volgende dag op tafel moet zetten, lijken medicijnen en doktersbezoeken veel minder belangrijk. Geconfronteerd met armoede geeft een kwart van de ondervraagde volwassenen aan dat ze geen medicijnen kopen of een afspraak maken bij een arts. De algemene beleving is, dat, hoewel gezondheidszorg in theorie gratis is, er kosten aan medische zorg verbonden zijn welke men niet op kan brengen (van kosten van vervoer tot medicijnen). Als er ernstige financiële zorgen zijn, geven de meeste mensen aan om als eerste af te zien van medicijnen en een bezoek aan een arts.

De mensen zijn bang voor het beruchte ‘smeergeld’, waarvan gezegd wordt dat je dat aan een arts moet geven. “Als je geen geld geeft, wordt je kind ook niet goed behandeld”, aldus een van de deelnemers aan het onderzoek. Zonder geld om ‘in de zak’ van de arts te stoppen, gaan de mensen niet naar een dokter. Zonder medische zorg worden de mensen zieker, ontstaan er besmettelijke ziekten en ziekten die aan kinderen overgedragen worden. Een zieke erfenis dus.

Ook laten de statistieken zien hoeveel gebrek er is aan elementaire hygiënische voorzieningen voor de mensen op het Roemeense platteland. In het Roemenië van 2015 is 80% van de woningen niet aangesloten op het rioleringsnet. 65,2 % van de gezinnen gebruikt een toilet in de tuin en maar de de helft heeft toegang tot stromend water. Het grootste deel van de kinderen in de dorpen zegt dat men zich niet elke dag wast, 40% van de jongeren wast zich 2, of met een beetje geluk, 3 keer per week. 7,5% van de kinderen geeft aan dat men slechts eenmaal in zeven dagen gebruik maakt van bad of douche.

Verminderde werkgelegenheid benadrukt armoede.

Schoolverlating, dus ook geen professionele kwalificatie in landelijke gebieden, geeft een werkeloosheid onder jongeren van 18-24 jaar van bijna 25%. Van de mensen tussen de 18 en 60 jaar heeft maar 46% een baan, vaak een slechtbetaalde. Uit deze cijfers blijkt dat Roemenië op lange termijn op macro-economisch gebied met ernstige problemen van werkgelegenheid en werkeloosheid zal worden geconfronteerd. De extreme armoede zal nog vele jaren stand houden.

Deze situatie van Roemenië, in het bijzonder van de plattelandsbevolking, die gestaag verslechtert, kwam onder de aandacht van het kabinet Cioloş. Dit kabinet kwam de afgelopen tijd met een anti-armoedemaatregelen. Daarin wordt gesteld dat in 2020 het aantal mensen met risico op armoede met 580.000 personen moet verminderen. Het pakket van maatregelen bestaat uit 47 doelstellingen: van het verhogen van de de arbeidsparticipatie van de bevolking tussen 20 en 64 jaar oud tot het verminderen van het aantal mensen met een risico op armoede en sociale uitsluiting.

“We hebben in Roemenië veel mensen met een risico op armoede, waarvan 1,7 miljoen kinderen met hoge risico’s, vooral in landelijke gebieden,” zei premier Cioloş tijdens de presentatie van de maatregelen om de armoede te bestrijden.

“De maatregelen worden naar leeftijd vastgesteld op basis van een geïntegreerde regeling, iedere etappe van het leven, van geboorte tot het einde van een leven,” zei Premier Cioloş. Het pakket biedt prioriteit bij pasgeborenen. Een van de doelen is dat geen enkel kind “zonder identiteit” blijft. Met betrekking tot de kinderen tot 3 jaar zijn crèches en opvang nodig in de steden en zorgverleners op het platteland. De premier sprak ook over de intensieve toepassing van “ieder kind naar de kleuterschool” door kleding, schoolspullen en voedselbonnen aan te bieden aan de plattelandskinderen.

Volgens de strategie kunnen leerlingen gebruik gaan maken van programma’s, zoals ‘School, de motor van ontwikkeling in achtergestelde gebieden’, ‘Naschoolse programma’s’, of ‘Tweede kans’. Mensen tussen de 24 en 65 jaar zullen profiteren van actieve arbeidsmarktmaatregelen, landelijk en stedelijk ondernemerschap en sociaal ondernemerschap. Senioren zullen door speciale programma’s betrokken worden bij de zorg voor kinderen. Het anti-armoedepakket bevat ook een reeks van maatregelen van subsidie voor verbeteren van woonomstandigheden, stimuleringspakketten voor dagloners tot het voorkomen van gezinsverlating.

Het is het zoveelste maatregelenpakket waar een regering mee komt. Het doel is om 580.000 mensen minder in een risicogroep te krijgen in 2020. Dezelfde premier zegt dat er minstens 1,7 miljoen kinderen zijn die op dit moment in armoede leven. Het is een probleem waar Roemenië nog lang, heel lang mee te maken zal hebben.

Bronnen: Gandul.info, WVR, Eurostat.